Dit is iets dat de hond is aangeleerd om te willen hebben, door het "iets" te verbinden met de natuurlijke beloning. Dit "iets" kan een geluid of een teken zijn, vb een fluitje of een clicker. De aangeleerde beloning (click) wordt op den duur even gewild als de natuurlijke beloning omdat het deze altijd voorafgaat. De hond werkt voor het geluidje (click).
De clicker is hiervoor aangewezen omdat het geluid neutraal, onmiddellijk, kort en niet te verwarren is. Clicken is niet hetzelfde als prijzen. Prijzen kan je als de hond eenmaal een oefening kent, maar in het leerproces ben je beter af met iets neutraal, prijzen zou hier verwarrend kunnen zijn.
Shaping (vormen)
Dit is een oefening of gedrag opbouwen door elk klein stapje in de juiste richting te belonen (clicken). Door de click dan uit te stellen wacht je telkens tot de hond iets verder in de goede richting doet en dan beloon je dit weer enkele keren. Je doet zo voort tot je ziet dat de hond het volledige gedrag, wat je wilt zien, aangeleerd heeft.
Hoe beginnen in de praktijk ?
Clickertraining is bedoeld om gedrag in het algemeen aan te leren. Als je het systeem begrijpt kan je zelf uitzoeken hoe een bepaald gedrag aan te leren. Er zijn geen vaststaande recepten voor bepaalde oefeningen. Elke hond kan anders reageren en de trainer moet hierop inspelen. Clickertraining is communicatie tussen trainer en hond. Het is aan de trainer om te proberen en te experimenteren.
Clickertraining moet je uitproberen. Je leert het niet door te lezen of erover te praten. Je hebt alleen je hond, een clicker, iets dat je hond graag eet en tijd nodig. Zorg dat de beloningen, vooral in het begin, iets speciaals zijn (lekker voor de hond) en dat ze in één slok weg zijn. Te lang kauwen onderbreekt het trainingsritme. Je kunt zulke dingen later wel geven als jackpot: een volle hand met voer bijvoorbeeld. Je kan ook belonen met een balletje, maar pas later als de hond de oefening kent omdat ook hier het aanleer-ritme te veel verbroken wordt.
De eerste keer:
Je kan op elke leeftijd met de hond beginnen met clickertraining. Vermits je totaal geen druk zet of straf geeft kan je zelfs al met pups beginnen. Begin op een rustige plaats met zo weinig mogelijk afleiding. Probeer alleen te zijn met de hond. Beweeg je terwijl je traint, dan vindt de hond het gemakkelijker om ook te bewegen.
Doe de eerste trainingen juist voor etenstijd om zeker te zijn van de interesse van de hond.
Als een bepaalde oefening niet wil lukken na enkele sessies, doe dan iets anders en probeer later nog eens. Je hond moet immers ook leren dat hij nu mag zoeken naar hetgeen jij wilt en dat hij daarbij fouten mag maken. Vooral voor honden die voorheen met correctie werden getraind is dit een grote verandering: zij moeten terug leren om iets te durven.
Vele korte trainingssessies (5 min) zijn beter dan een paar lange (zeker in het begin). Stop terwijl je hond nog ijverig is. Als de hond stopt of je zelf ongeduldig of kwaad wordt, stop dan onmiddellijk en probeer later nog eens. Het gebeurt dat de hond de volgende training plots wel snapt wat je wil. Begin een nieuwe sessie met een korte herhaling van wat de hond al kent. (3 à 4 klikken)
De clicker installeren.
Hierbij maak je de associatie: click = beloning
Click en geef je hond direct een voedselbeloning. Doe dit een vijftal keer en herhaal dit enkele keren. Na een twintigtal clicks zal je zien dat je hond iets verwacht na een click. In deze fase moet de beloning onmiddellijk op de click volgen. Je geeft de beloning ook best uit de hand.
Test of de hond het doorheeft.
Na een drietal sessies van het vorige kan je testen of je hond het doorheeft.
- Wat je hond ook aan het doen is,
- Click en kijk hoe je hond reageert. als de hond het gesnapt heeft zie je dat hij iets verwacht aan zijn gedrag. (oren omhoog, naar je toe komen, attentie voor jou)
De kracht van de clicker behouden.
2 belangrijke regels:
- click nooit zonder beloning
- beloon nooit zonder click
beloning en click moeten echt samen horen zodat de hond voor het "geluid" gaat werken en niet meer direct met de beloning in zijn hoofd zit.
Wanneer moet je clicken ?
In het begin click je onmiddellijk als de hond je het gedrag geeft dat je verlangt. Bijvoorbeeld bij het aanleren van de zit, click je op het moment dat de hond zijn achterste de grond raakt. Timing is het meest belangrijke. Even te laat clicken en je bevestigt iets anders dan je bedoeling was. De meest voorkomende fout bij clickertraining is te laat clicken. Je kan zelfs beter iets te vroeg zijn dan te laat.
Als de hond het gedrag kent moet je echter ook je click gaan uitstellen. Je vraagt een beetje meer (bv langer blijven zitten of een betere uitvoering)
Je moet je wel aan de trainingsafspraak met je hond houden: per click een beloning. Je verlengt alleen de tijd of je verlangt een grotere inzet van je hond.
Click = einde oefening
Met de click eindigt de oefening en mag de hond zijn beloning komen halen. Je hebt immers zojuist aan je hond gezegd :"dit is wat ik wil, nu je beloning". Als je bv. je hond clickt tijdens het apporteren mag hij het blok bij het horen van de click laten vallen en zijn beloning komen halen. Op deze manier kan je midden in een oefening belonen. Een volgende keer laat je de oefening verder afwerken.
Click betekent niet: doe zo voort, brave hond.
Maak niet de fout om een click te gebruiken als aanmoediging of als "doe-zo-voort-signaal". De click betekent "goed zo, kom voor je beloning". Dat is je trainingsafspraak. Als je nu de click gebruikt als "doe zo voort-signaal" dan hou je je niet aan je afspraak. Stilaan zal ook de kracht van de clicker verminderen vermits het geluidje niet meer werkt in de hond zijn ogen en dan wordt het een geluidje zonder betekenis en... hoe ga je de hond aan zijn verstand brengen dat de ene keer de click wel echt is en de volgende keer moet hij voortdoen.
Beloning uitstellen
Als de hond eenmaal goed doorheeft dat de click een beloning opbrengt kan je de tijd tussen de click en het belonen gaan verlengen, indien nodig. Je kan de hond bijv. clicken en de beloning uit je tas halen, of ze in een bakje aan de rand van het trainingsterrein nemen.
Bij het aanleren van het springen kan je de hond clicken op het hoogste punt van de sprong; hij kan daarna zijn beloning bij jou komen halen. Ook bij het aanleren van de vooruit of de af-oefening op afstand kan je clicken waarna je hond zijn beloning kan komen halen. Honden weten zeer snel dat de beloning toch komt. Je kan de beloning uitstellen tot zo'n 30 seconden na de click.
